Dharmik Tatha Kshetriya Pehichan : Class 12 Social Notes

पाठ : ५ धार्मिक कर्म र व्यक्तिगत पहिचान
तलका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस्:

(क) तपाईंको धार्मिक कर्म र पहिचानका बारेमा संवाद वा लेख तयार पार्नुहोस्।
उत्तर:
राम र सीता एउटै कक्षामा साथी हुन्। उनीहरू साँझको २ बजे विद्यालयमा खाजा खाने घेरामा बसेर खाजा खाँदै कुरा गर्दै थिए।
राम: सीता, तिमीलाई थाहा छ? संसारको सबैभन्दा पुरानो धर्म कुन हो?
सीता: हरे राम! तिमीलाई पनि थाहा नहुन सक्छ। आदि कालदेखि चल्दै आएको सबै मानवलाई सम्मान गर्ने, सबैको कल्याण गर्ने एक मात्र धर्म हिन्दू धर्म हो।
राम: हो, त्यस्तो नै हो। अनि सुन न (कपाल घुमाउँदै) हिन्दू धर्मका प्रमुख कर्म के के हुन्?
सीता: सुन, म बताउँछु। (खाजा खाइरहेको रोट चपाउँदै…) (दुवै हात कान समाएर…) हिन्दू धर्मका प्रमुख कर्महरू गीता हो र यसको आधार पुराण, वेद हुन्।
राम (न बुझ्न चाहने भावमा): कान समाएका हो कि होइन सीता?
सीता: हेर, तिमीलाई यति थाहा हुनु पर्छ कि हिन्दू संस्कार अनुसार थाहा पाउने काम जब आफुले चाहेको अवस्था पाएपछि पनि गर्नुपर्छ, र हामी अहिले के अवस्था छ? यति बेला सबै कुरा कुरा गर्दा माया र चना गरेर मात्र लिन्छ।
राम: आहा! कस्तो राम्रो कुरा भन्यौ, मलाई त यति पनि थाहा भएन (…..पछुताएको भावमा ….)
सीता: अनि राम, तिमी मन्दिर कहिले जान्छौ?
राम: घरमा हजुरआमासँग दर्शन गर्न जानु पर्छ, मन्दिर जानु पर्छ। मलाई खासै समय हुँदैन भने, म त त्यति नगरी बस्छु।
सीता: ल हेर, यति गरेर पनि तिमीलाई त्यहाँ हजुरआमासँग धर्म र संस्कृतिको रक्षा गर्न जागरुक हुनु पर्छ। अब उनको निधन पछि, यो पृवीलोकमा धार्मिक मठमन्दिर र अन्य थोक सर्वव्यापी के गर्नुपर्ने कुरा छ।
राम: हो, सही भन्नुभयो। अब म पनि धर्म कर्म र संस्कृतिको रक्षा गर्न हजुरआमासँगै छु।
सीता: हिन्दू धर्म धेरै विशाल छ, हे राम! हेर त हामी घरमा आएका पाहुनालाई देवो भवः भन्दै पाहुनालाई आदर्श सम्मान दिने, गाईको दूध र सोका अन्य वस्तुहरूलाई पापको दर्जामा राखेर कडा दण्ड दिनु हाम्रो परम्परा हो। यसैले हाम्रो सम्पूर्ण धर्म, संस्कृति र सामाजिक व्यवस्थालाई सबैतिर फैलाउनुपर्ने हो।
राम: हो, यो एकदमै सही हो। म पनि धर्म र संस्कृतिको रक्षा गर्दै जाउँ।
सीता: अब जानुहोस्।
(दुवैले भाँडा सफा गर्दै ढोकातर्फ लाग्छन्…)

(ख) नेपालका विभिन्न धर्मकर्मका साझा कुराहरू पहिचान गरेर सचूचि तयार पार्नुहोस्।
उत्तर:
नेपालमा विभिन्न धर्मकर्मका साझा कुराहरू यसप्रकार छन्:

• सबैको परोपकार गर्नुपर्छ, भनेमा माया र दया प्रकट गर्नुपर्ने हो।
• प्रत्येक चाडपर्वमा सहभागी हुनु र त्यो पर्वको परंपरा अनुसार मनाउनु।
• सबैको आफ्नै आदर्शको पालन गर्न।