Muluki Sanhita : Class 12 Social Notes
Muluki Sanhita : Class 12 Social Notes
Learn Muluki Sanhita in Social Studies with comprehensive educational content from Padandas.
पाठ: ५ मल्यु कुसंहिताः
१. तलका उत्तर दिनुहोस्:
(क) फौजदार अभियोेग कस्तो अभियोेग हो?
उत्तर:
फौजदार मुद्दामा ती सबै मुद्दाहरू समावेश हुन्छन् जसमा मारपिट, चोरी, डकैती, यान आदि विषयहरू समावेश छन्। देवानी मुद्दाबाहेकका सबै मुद्दाहरू फौजदार मुद्दामा पर्छन्। यसमा निम्नलिखित मुद्दाहरू समावेश छन्:
- यातायात सम्बन्धी मुद्दा
- कुटपिट र अन्य शारीरिक हिंसा
- मादक पदार्थको कारोबार
- लाजमर्दा अपराध जस्तै करणी, चोरी, डाका, लुटपाट, ठगी आदि।
(ख) फौजदार र देवानी मुद्दामा के फरक छ?
उत्तर:
फौजदार र देवानी मुद्दामा के फरक छ भन्ने कुरा निम्नानुसार स्पष्ट गर्न सकिन्छ:
देवानी मुद्दा:
यो मुद्दा मुख्यत: कानूनी हक, दायित्व, हैसियत, पद, पारिवारिक सम्बन्ध, सम्पत्ति र अन्य कानूनी हकका विवादहरू समेट्छ। यसमा समावेश भएका केहि मुद्दाहरू छन्:
- नाता कायम वा सम्बन्ध विच्छेद
- तलव, भत्ता, यस्ता समस्याका मुद्दा
- अशं, अपूर्तिकर्ता, दान-बक्स, धर्मसम्बन्धी मुद्दा
- कुनै सम्झौता वा अर्ध सम्झौतासम्बन्धी विवाद
- व्यक्तिगत हक र दावीसँग सम्बन्धित मुद्दा
फौजदार मुद्दा:
यो मुद्दा अपराध र अपराधसँग सम्बन्धित मुद्दाहरूलाई समेट्छ, जस्तै:
- मारपिट, चोरी, डकैती, यान सम्बन्धी मुद्दा
- यातायात सम्बन्धी मुद्दा
- मानव बेचबिखन र ओसारपसार सम्बन्धी मुद्दा
- नागरिका मुद्दा
- मादक पदार्थका मुद्दा
- सवारी साधनबाट हुने दुर्घटना
- राष्ट्र र सार्वजनिक सम्पत्ति सम्बन्धी मुद्दा
- करणी, चोरी, ठगी र अन्य आपराधिक गतिविधिहरू
(ग) देवानी सहिं हितका सामायिक धारा अन्तर्गत कुन कुन बन्धनहरू छन्?
उत्तर:
देवानी सहिं हिताका सामायिक धारा अन्तर्गत निम्नलिखित बन्धनहरू समावेश छन्:
- कानूनी उल्लङ्घन गर्ने काम स्वीकार्य मानिने छैन।
- कुनै व्यक्तिले सार्वजनिक हितमा विपरीत कार्य गर्न सक्दैन।
- कानूनी रूपले विपरीत कार्य अस्वीकार्य हुनेछ।
- यदि कसैले गल्ती गरेको छ भने, उसले आफ्नो गलत कार्यको जिम्मेवारी लिनु पर्छ।
- समुदायको सदस्यको हितलाई ध्यानमा राख्दै अरूसँग समन्वय राख्नुपर्नेछ।
- कानूनी विपरीत कार्यलाई स्वीकृति दिइने छैन।
About National Examinations Board
This content is part of Social Studies offered by National Examinations Board. This institution is committed to providing high-quality educational resources.
Frequently Asked Questions
This content is carefully structured to build understanding progressively, starting with fundamentals and advancing to more complex concepts.
Yes, once you have access, you can revisit this Muluki Sanhita content as many times as you need.
Practice exercises and examples are integrated throughout the content to reinforce your understanding of Muluki Sanhita.
Ready to Master Muluki Sanhita : Class 12 Social Notes?
Continue your learning journey in Class 12 Social Guide and Notes and explore more comprehensive educational content.